Khoa Lão khoa - Khó khăn khi phát triển tại Việt Nam.

1. Thiếu nhân lực chuyên sâu về Lão khoa

- Số lượng bác sĩ được đào tạo chính quy về Lão khoa cực kỳ ít (tính đến 2025, cả nước chỉ có khoảng dưới 100 bác sĩ được cấp chứng chỉ hành nghề Lão khoa).

- Hầu hết các trường đại học y chưa có bộ môn Lão khoa độc lập, chỉ lồng ghép vài tiết trong Nội khoa.

- Sinh viên y khoa và bác sĩ trẻ ít quan tâm chọn chuyên ngành này vì: công việc vất vả, áp lực cao, ít “thành tựu” rõ rệt (bệnh nhân già thường đa bệnh, khó khỏi hoàn toàn) và lương thấp…

2. Thiếu chính sách và đầu tư từ Nhà nước

- Lão khoa chưa được xếp vào nhóm chuyên khoa bậc cao (như Tim mạch, Ung bướu, Thần kinh…) nên chế độ đãi ngộ thấp.

- Không có lộ trình đào tạo chuyên khoa I, chuyên khoa II riêng biệt và chuẩn hóa như các nước (Mỹ, Nhật, Úc đều có chương trình residency 3 – 4 năm về Geriatrics).

- Ngân sách dành cho nghiên cứu và phát triển Lão khoa gần như không đáng kể.

3. Nhận thức xã hội và gia đình còn hạn chế

- Văn hóa Việt Nam vẫn quen chăm sóc người cao tuổi tại nhà bởi con cháu, ít chấp nhận đưa vào viện dưỡng lão hoặc khoa Lão.

- Nhiều gia đình chỉ đưa người cao tuổi đến viện khi đã rất nặng (suy kiệt, sa sút trí tuệ giai đoạn cuối, nằm liệt lâu ngày…).

- Quan niệm “già thì yếu, già thì lú” vẫn phổ biến vì thế ít nhu cầu khám sức khỏe định kỳ, dự phòng cho người cao tuổi.

4. Hệ thống chăm sóc lão khoa chưa đồng bộ

- Thiếu mô hình chăm sóc liên tục: từ cộng đồng → phòng khám ngoại trú → khoa Lão cấp cứu → điều trị nội trú → phục hồi chức năng → chăm sóc dài hạn → giảm nhẹ.

- Rất ít bệnh viện có khoa Lão khoa riêng (chủ yếu chỉ có BV Lão khoa Trung ương, BV Thống Nhất,… và một vài tỉnh, thành phố lớn).

- Thiếu liên kết giữa bệnh viện và trạm y tế phường/xã trong quản lý người cao tuổi mãn tính.

5. Đặc thù bệnh lý phức tạp, tốn kém

- Người cao tuổi thường đa bệnh lý (cao huyết áp + đái tháo đường + suy tim + loãng xương + sa sút trí tuệ…), cần tiếp cận toàn diện rất mất thời gian.

- Chi phí điều trị cao, thời gian nằm viện dài, tỷ lệ tái nhập viện cao vì thế gây áp lực lớn lên quỹ bảo hiểm y tế và bệnh viện.

6. Thiếu giáo trình, tài liệu và nghiên cứu trong nước

- Gần như không có sách giáo khoa Lão khoa tiếng Việt chính thống.

- Nghiên cứu về dịch tễ, đặc điểm bệnh lý người cao tuổi Việt Nam còn rất ít, chủ yếu phải tham khảo tài liệu phương Tây (không hoàn toàn phù hợp vì cơ cấu bệnh tật và điều kiện kinh tế - xã hội khác biệt).

ktk.vn